Thời tiết ngày càng diễn biến cực đoan, khó lường đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải thay đổi tư duy trong phòng, chống thiên tai. Để giảm thiểu thiệt hại, xã Hoàng Vân chủ động thực hiện sự chỉ đạo của tỉnh Bắc Ninh về chuyển từ “ứng phó” sang “quản trị rủi ro”, đề cao tính chủ động, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai ngay từ cộng đồng.
Nhìn nhận rõ những hạn chế trong công tác phòng, chống thiên tai thời gian qua, để tăng năng lực ứng phó với mưa lũ, Bắc Ninh đã đầu tư hàng loạt công trình khẩn cấp. Tháng 9/2025, Nhân dân xã Hoàng Vân chứng kiến trận lũ trên sông Cầu vượt mức lịch sử, gây ngập lụt, xói lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất, nhất là tại thôn Thắng Lợi - nơi có hơn 100 hộ dân với gần 600 nhân khẩu sinh sống ven sông.
Công trình đang được đẩy nhanh tiến độ thi công
Đồng chí Phạm Văn Nghị, Chủ tịch UBND xã cho biết, sau khi lũ rút, xã tổ chức kiểm tra, xác định khu vực sạt lở là bờ sông Cầu, địa chất khu vực này là đất pha cát, dễ sụt lún khi ngâm nước lâu ngày. Trên cơ sở đó, được sự nhất trí của tỉnh, lệnh khẩn cấp xử lý sự cố sạt lở mái bờ tả sông Cầu tại thôn Thắng Lợi được ban hành với tổng mức đầu tư 200 tỷ đồng. Đáng chú ý, dự án phải thu hồi hơn 40 nghìn m² đất, trong đó có một phần diện tích đất ở của 9 hộ dân, cùng một số công trình văn hóa, tín ngưỡng.
Trên tinh thần công khai, minh bạch, vì sự an toàn cho Nhân dân, sau khi tổ chức họp dân, 100% hộ gia đình đều đồng thuận với chủ trương, tích cực phối hợp kiểm kê, bàn giao mặt bằng. Hiện nay, nhà thầu đang huy động máy móc, nhân lực tập trung thi công.
Bà Nguyễn Thị Băng, 70 tuổi, người dân thôn Thắng Lợi chia sẻ, mùa lũ năm ngoái, gia đình chỉ kịp di dời về người, nước sông dâng cao, tràn vào nhà làm hư hỏng nhiều tài sản. Vì vậy, khi địa phương triển khai dự án, gia đình tự nguyện tháo dỡ một phần công trình để phục vụ thi công, mong dự án sớm hoàn thành.
Trong phòng, chống thiên tai, vai trò của cấp ủy, chính quyền cơ sở và kỹ năng ứng phó của người dân chính là yếu tố quyết định góp phần giảm thiểu thiệt hại. Theo đồng chí Đặng Công Hưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác phòng, chống thiên tai cần chuyển mạnh từ “ứng phó bị động” sang “chủ động quản trị rủi ro”, rà soát, loại trừ các yếu tố nguy cơ, trong đó xã, phường là địa bàn, cộng đồng dân cư giữ vai trò trung tâm.
Xã Hoàng Vân đã kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, tổ xung kích phòng, chống thiên tai tại cộng đồng. Cùng đó, xây dựng kế hoạch, kịch bản phòng, chống thiên tai theo từng cấp độ.
Theo dự báo, năm 2026 và các năm tiếp theo, thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, có xu hướng gia tăng cả về tần suất và cường độ do tác động của biến đổi khí hậu.
Đặc biệt, hiện tượng El Nino có thể gây thiếu nước, nắng nóng, mưa cực đoan cục bộ, bão mạnh, mưa lớn. Trước thực tế này, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở việc ứng phó khi sự cố xảy ra mà phải chủ động từ sớm, từ xa ngay tại cơ sở, nâng cao nhận thức, kỹ năng cho người dân để tự bảo vệ mình và hỗ trợ cộng đồng.
